Veranderingen export VK zijn flinke kostenpost

Foto: Andrew Lockwood, op Pixabay.

De Britten erkenden niet over capaciteit en kunde te beschikken om de controles zo in te voeren als in het Border Target Operating Model omschreven staat. Er werd aangekondigd een pragmatische werkwijze aan te houden waarbij de controles op de grensposten minimaal waren bij aanvang en daarna geleidelijk opgevoerd worden. Grote hectiek aan de grens bleef de sector bij de introductie bespaard, echter ondervinden bedrijven en hun logistieke dienstverleners op dagelijkse basis nog hinder van, soms dagenlange, vertragingen slechte communicatie tussen de verschillende betrokken overheidsinstanties en zijn de kosten, met name voor relatief kleine verzendingen zeer impactvol.

Belangrijke doorbraak

In januari was er ook een belangrijke doorbraak. Sinds de Brexit vormden invoerheffingen van 8% op bloemen van niet-EU-origine een aanzienlijke kostenpost voor Nederlandse exporteurs, vooral omdat deze heffingen alleen de handel troffen die via Nederland naar het VK verliep. Het VK kondigde eindelijk een opschorting van deze heffingen aan. Hoewel dit een tijdelijke oplossing is, betekent het een verlichting van de kosten voor exporterende bedrijven.

Tegenslag

Er was ook sprake van tegenslag: een Britse aanvullende eis voor het vermelden van specifieke gegevens bij behandel tegen Spodoptera. Dit bracht veel administratieve lasten met zich mee voor bloemen uit onder andere Colombia. Gelukkig is deze eis, na intensief lobbywerk, door de Britten voorlopig versoepeld.

Waarde voor de hele sector

Veel inzet in het afgelopen jaar stond in het teken van het beperken van de impact van nieuwe regels. Veel van dit werk gebeurt achter de schermen en is niet altijd zichtbaar, maar het heeft wel grote waarde voor de gehele sector. Bijvoorbeeld bij het vaststellen van de keuringskosten bij de door de Britse overheid gerunde controlepost in Sevington, de common user charge, konden we concluderen dat mede door onze inzet de uiteindelijke tarieven lager uitvielen. We stelden toen ‘het had gekker gekund’ maar het blijft nog steeds een flinke kostenpost voor de bedrijven.

Ander perspectief

Waar de regering van Johnson en zijn opvolgers onder het motto ‘get Brexit done’ waren gekozen en deze missie ook wilden uitdragen met hun (grens)beleid kwam met het aantreden van de regering Starmer vlak voor de zomer een ander perspectief; zij benoemen nadrukkelijk uit te zijn op een verbetering van de handelsrelatie met de EU.

Toekomst

De focus voor de toekomst ligt op het wegnemen van onzekerheid door duidelijkheid in wet- en regelgeving te scheppen en handelsbelemmeringen te verminderen zonder plantgezondheidsrisico's te nemen. Dit blijft balanceren tussen het naleven van (internationale) wet- en regelgeving enerzijds en een pragmatische benadering van handelsstromen anderzijds.

Wat betreft de onzekerheden richten we ons vooral op het verkrijgen van duidelijkheid over tijdelijke versoepelingen en het al dan niet daadwerkelijk invoeren van nieuwe regelgeving op de aangekondigde data. Sinds de Brexit blijken de Britten immers meesters in uitstel op het laatste moment. Daarnaast streven we naar definitieve afspraken voor thema’s waar nu tijdelijke oplossingen gelden, zoals het Britse plantenpaspoort, de opgeschorte invoerheffingen en de aangepaste eis met betrekking tot vermelden van details van behandeling tegen Spodoptera.

Waar het op de handelsbelemmeringen aankomt zet de VGB zich in voor beïnvloeding op verschillende niveaus:

EU-VK-niveau: Samen met de internationale koepel Union Fleurs in Brussel pleiten we voor verbeteringen in de handelsafspraken tussen de EU en het VK. Nu de Britse regering heeft aangegeven een ‘reset’ van de handelsrelatie te willen, zetten we in op een fytosanitaire deal met wederzijdse erkenning van standaarden. Dit zou de grootste handelsbarrières wegnemen.

Bilateraal niveau NL-VK: Samen met de Nederlandse en Britse overheden, en met steun van de ambassades in Londen en Den Haag, werken we aan praktische afspraken over de uitvoering van wet- en regelgeving. Denk aan controles, kwekersregisters en andere afspraken.

Unilateraal niveau: Hierbij richten we ons op afspraken die door het VK of Nederland zelfstandig kunnen worden gemaakt. Voorbeelden aan Britse zijde zijn vereenvoudigingen in wetgeving rond de import van CITES-producten en eisen rond Britse plantenpaspoorten. Aan Nederlandse zijde werken we samen met keuringsdiensten aan de erkenningsregeling en efficiënte keuringen tegen beheersbare kosten.

Cruciaal is dat we dit niet alleen doen. We werken allereerst nauw samen met VGB-leden. Daarnaast werken we samen met sectororganisaties als VBN, Anthos, GroenteFruit Huis, Plantum, NAO, en internationale organisaties zoals Union Fleurs en ENA. De samenwerking met de Britse handelskoepel HTA is van minstens zo groot belang. Door informatie uit te wisselen, belangen af te stemmen en een gezamenlijk verhaal te presenteren, kunnen we effectiever naar buiten treden.

In het afgelopen jaar zijn nieuwe beleidsbepalers gekozen in zowel Nederland, als het VK en de EU en wij kijken er naar uit met hen in 2025 verdere stappen te gaan zetten in de goede richting voor de sector!