Verslag van een stageperiode

blauw = vragen aan Hans
zwart = antwoorden van Hans

1- Wie is Hans Harting?

Mijn naam is Hans Harting, 25 jaar, opgegroeid in de polder op de buxuskwekerij van mijn vader. Of ik het nu wilde of niet, ik ben altijd in de weer geweest met planten, waar ook de affiniteit met de sector is ontstaan. Mijn vrije tijd gebruik ik voornamelijk voor sporten en leuke activiteiten met mijn vriendin en vrienden. 

2- Welke opleiding volg je?

Landscape and Environment Management op de Hogeschool Inholland in Delft. Een opleiding die zich voornamelijk bezighoudt met het vergroenen en verduurzamen in het algemeen. Ondanks dat ik een leuke tijd heb gehad, is het niet de richting waar ik mijn toekomst zie.

3- Hoe ben je aan je stageplek bij de VGB gekomen?

Vorig jaar heb ik stage gelopen bij Lucas Jansen van Floweracademy.NL, waar ik onderzoek heb gedaan naar verschillende duurzaamheidsinitiatieven bij kwekers. Via Lucas zijn netwerk ben ik uiteindelijk bij de VGB terecht gekomen.

4- Wat is het onderwerp van je afstudeerscriptie?

Vereiste vanuit school was een onderwerp dat te maken heeft met duurzaamheid. Vanuit dat oogpunt ben ik bij Floor terecht gekomen die een onderzoeksvraag voor mij klaar had liggen.

Welke verwachtingen en behoeften hebben de middelgrote VGB-leden met betrekking tot ondersteuning van de VGB op het gebied van verduurzaming om toekomstbestendig te ondernemen?’’

5- Waarom een stageplek in de sierteelt en dan ook nog op brancheniveau?

Zoals ik al zei, word ik altijd al aangetrokken tot bloemen en planten. Na de vele interviews met kwekers in mijn vorige stage zag ik hoe open en leuk de sector was. Ik wist daarna meteen dat ik mijn volgende stage ook bij een bedrijf wilde doen wat actief is in de sierteeltsector. Een bedrijf op brancheniveau was geen bewuste keuze, maar ik ben blij dat het zo gelopen is. Door de VGB heb ik met veel mensen kunnen spreken over misschien wel een van de belangrijkste onderwerpen dat nu speelt.

6- Wat heb je met duurzaamheid?

Nu verwacht je wellicht een antwoord waarin ik aangeef dat ik onwijs bewust bezig ben met het milieu. Dat ik bewust bezig ben met mijn eetkeuzes. En dat ik niet meer met het vliegtuig ga. Dat is niet zo. De belangrijkste reden is dat het een vereiste was vanuit school. In vergelijking met de studenten in mijn opleiding ben ik ook wel heel anders. Desondanks ben ik wel erg geboeid geraakt door het onderwerp. Ik heb veel geleerd het afgelopen jaar en wil graag mijn kennis verder uitbreiden.

Foto, AI: kp yamu Jayanath, op Pixabay.

Ik heb je scriptie gelezen en wil vier punten bespreken.

1- Het (kwalitatieve) onderzoek

Je hebt functionarissen van 8 middelgrote handelsbedrijven geïnterviewd, om in kaart te brengen welke ondersteuning zij vanuit de VGB zouden willen hebben/verwachten als het gaat over het verduurzamen van het eigen bedrijf en de sector.

7- Wat is de omvang van de bedrijven: omzet, aantal werknemers?

De bedrijven zijn gekozen door mijn stagebegeleider Floor. De 8 bedrijven hebben een omzet tussen de 30 en de 90 miljoen. Het aantal werknemers varieert van 60 tot maximaal 250.

8- Hoe is duurzaamheid binnen de geïnterviewde bedrijven verankerd?

Binnen het onderzoek heb ik een model gebruikt. Het bewust-bekwaam-model, waar ik de 8 bedrijven aan de hand van de interviews heb ingedeeld. Onbewust bekwaam geeft aan dat duurzaamheid op zo’n manier verankerd is in het bedrijf dat er niet meer over nagedacht wordt. Alles gaat op de automatische piloot.
Onbewust onbekwaam geeft aan dat bedrijven nauwelijks kennis hebben van het onderwerp en ook niet de middelen beschikken om er werk van te maken.
De portefeuille duurzaamheid is veelal ondergebracht binnen andere portefeuilles, zoals marketing, personeel of financien

Binnen het onderzoek heb ik onderscheid gemaakt tussen verduurzaming op ketenniveau en intern niveau. Het viel op dat op intern bedrijfsniveau de meeste bedrijven bewuste keuzes hebben gemaakt voor initiatieven zoals LED verlichting, zonnepanelen en andere duurzaamheidsinitiatieven.
Dat is natuurlijk allemaal leuk en aardig, maar waar het echt om gaat is ketenbrede verduurzaming. Voldoen aan certificeringseisen, gebruik maken van de FloriPEFCR methodiek en vooral het uitvragen hiervan naar hun leveranciers. Alhoewel een aantal bedrijven hier mee bezig is, ontbreekt de motivatie om dit de prioriteit te geven.

Met uitzondering van 1 bedrijf wat duurzaamheid echt verankerd heeft, leeft het onderwerp voornamelijk door de nieuwe CSRD wetgeving. 6 van de 8 bedrijven zijn verplicht om een rapportage op te stellen in 2026. Dat betekent dat ze dit jaar zullen moeten monitoren.

9- Wat was de motivatie voor het bevragen van middelgrote handelsbedrijven?

Ik heb samen met Floor deze keuze gemaakt. Voornamelijk omdat de middelgrote bedrijven de volgende groep is die aan de CSRD wetgeving moesten voldoen.

De grote leden zoals DFG, FTG, Royal Lemkes en FM Group zijn al verplicht om een duurzaamheidsrapportage op te stellen en sinds 2017 hier actief mee bezig. De grote bedrijven lopen dus onwijs voorop, en hebben bovendien meer middelen ter beschikking.

De kleine bedrijven zijn buiten beschouwing gelaten omdat ze naar verwachting nog niet bezig zijn met het verduurzamen, mede doordat ze nog niet CSRD-plichtig zijn. 

10- Kun je spreken van een homogene groep?

Hoewel ik in het onderzoek van een homogene groep ben uitgegaan, bestaan er binnen de groep grote verschillen. 6 van de 8 bedrijven zijn CSRD-plichtig in 2026, waarvan één bedrijf onder een holding valt. Dat betekent dat eigenlijk 5 van de 8 bedrijven een duurzaamheidsrapportage moeten opstellen in 2026. Daarentegen zijn 3 bedrijven, ondanks niet CSRD-plichtig, wel hiermee bezig.

 

Foto: Susanna Cipriano, op Pixabay.

2- De respons van de geïnterviewden

Je hebt een onderscheid gemaakt tussen huidige en gewenste ondersteuning op bedrijfsniveau en op sectorniveau.

11- Hoe oordelen bedrijven over de ondersteuning van de VGB zoals die nu is en wat zouden ze graag aan de dienstverlening van de VGB toegevoegd zien?

Huidige ondersteuning
Huidige ondersteuning: Er kan gezegd worden dat bijna alle bedrijven de huidige ondersteuning als waardevol ervaren. Ze geven aan veel webinars te kunnen volgen. Daarnaast staat Floor altijd open voor vragen. Een enkel bedrijf gaf aan veel herhaling te zien.

Gewenste ondersteuning

Bedrijfsniveau

• Collectieve aanpak wat betreft de CSRD-wetgeving.
• Bieden van praktische ondersteuning aan bedrijven in de beginfase van verduurzaming.

Sectorniveau

• Positieve sectorcommunicatie.
• Behoefte aan (keten) brede samenwerking.

12- Zijn er significante verschillen in oordeel en behoeften?

Wat betreft de huidige ondersteuning zitten de bedrijven op één lijn. Het is daarom ook aan te raden dat de VGB door blijft communiceren op de manier hoe ze dat nu doet. Daarnaast is er veel verschil te zien tussen bedrijven die al een stuk verder zijn met de implementatie van de nieuwe wetgeving en bedrijven waar verduurzaming nog in de kinderschoenen staat.

3- De onderliggende theorie

Bedrijfsgrootte speelt een belangrijke rol als het gaat om hoe bedrijven verduurzaming handen en voeten geven, maar in je scriptie blijken externe druk (wetgeving-afnemer/consumentenwensen) (ik verwijs naar het markttransitiemodel van Simons en Nijhof) en intrinsieke motivatie (ik verwijs naar het leerfasenmodel van Broadwell, bewust-bekwaam) eveneens belangrijke aspecten.

13- Hoe werken deze drie aspecten -bedrijfsgrootte, externe druk, motivatie- op elkaar in?

Bedrijfsgrootte bepaalt vaak de middelen en capaciteit om verduurzaming te implementeren. Grote bedrijven hebben meer mogelijkheden om te investeren, terwijl middelgrote en kleinere bedrijven afhankelijker zijn van efficiënte oplossingen en ondersteuning.

Externe druk zoals wetgeving, is een belangrijke stimulans voor bedrijven, ongeacht hun grootte. Deze druk kan bedrijven dwingen om prioriteit te geven aan verduurzaming, zelfs als ze daar zelf minder intrinsiek gemotiveerd voor zijn.

Motivatie speelt een belangrijke rol in hoe bedrijven reageren op externe druk en hun middelen inzetten. Intrinsieke motivatie versterkt de bereidheid om proactief en strategisch te verduurzamen, terwijl een gebrek hieraan kan resulteren in een reactieve of geen naleving van nieuwe wetgeving.
Als de intrinsieke motivatie er is, zal het bedrijf hoe dan ook aandacht geven aan verduurzaming. Eveneens als de externe druk een verplichting vormt waar bedrijven aan moeten voldoen. Zonder intrinsieke motivatie zullen bedrijven over het algemeen niet meer doen dan wat nodig is.

Bedrijfsgrootte speelt vooral een rol in hoe makkelijk bedrijven om kunnen gaan met deze externe druk en intrinsieke motivatie. Dit zal voor kleine bedrijven een stuk lastiger gaan dan voor grote bedrijven.

Foto: Susana Cipriano, op Pixabay.

4- Aanbevelingen

14- Wat zijn je aanbevelingen met betrekking tot de dienstverlening van de VGB?

Ik heb er vijf geformuleerd:

• Ontwikkel een standaard sectormaterialiteitsanalyse voor de VGB-leden.
• Faciliteer een ronde tafel voor ketenschakels binnen de sector.
• Ontwikkel praktische ondersteuning via een stappenplan en FAQ-pagina.
• Creëer een gezamenlijke visie op het gebied van sectorcommunicatie in samenwerking met verschillende ketenschakels.
• Neem ondersteuning van kleinere bedrijven op in het duurzaamheidsbeleid van de VGB.

15- Hoe is je stage bevallen?

Ik heb een mooie tijd gehad. Heel veel geleerd. De sfeer op het VGB-kantoor, klein team, is aangenaam. De ondersteuning en terugkoppeling van Floor was meer dan goed, en ik waardeer de mate van vrijheid waarbinnen ik heb kunnen werken. De samenwerking was top.
Door de VGB is er een groot netwerk voor mij geopend. Behalve 8 ledeninterviews heb ik ook 11 ketenschakels-interviews gedaan, waardoor ik een breed beeld van de sector heb gekregen. Als 'VGB-er' kon ik overal zonder probelemen binnen komen. De sector is heel open, met korte lijnen en niet formeel. Daar houd ik van.

16- En nu?

Ik zou verder willen in de sector. En met het thema duurzaamheid. Ik kijk uit naar en ga solliciteren voor een mooi vervolg om mijn kennis en ervaring uit te breiden en praktisch in te zetten. Met de competenties die ik nu heb, kan ik zeker iets voor sierteeltbedrijven betekenen.

NB: Hans' scriptie is in verkorte en geanonimiseerde vorm beschikbaar. Belangstellenden kunnen contact opnemen met het secretariaat van de VGB.

Tel: +31 297 380 202

secretariaat@vgb.nl